TMĐP – Một sự thật mà mọi người, ở bất cứ thời đại, chân trời góc bể nào cũng không thể chối cãi, phủ nhận ở người được chọn làm mục tử chăn dắt, trông nom đoàn chiên của Đức Giêsu, đó là căn tính Nhân Lành.
Sở dĩ người được Đức Giêsu chọn làm mục tử phải sống Nhân Lành như Căn Tính mà không chỉ như Đức Tính, vì không Nhân Lành, người ấy không thể là Mục Tử như lòng Chúa mong ước, bởi Đức Giêsu chỉ chọn một mẫu mục tử duy nhất là Mục Tử Nhân Lành, mà không dự phòng bất cứ một mẫu mục tử nào khác, nên không chọn Nhân Lành như căn tính, người được chọn làm mục tử sẽ chỉ có thể hoặc là kẻ chăn thuê, hoặc là tên trộm cướp, hoặc là sói dữ nằm vùng giữa đoàn chiên của Đức Giêsu (x. Ga 10, 12-13).
Tin Mừng Gioan cực tả chân dung và đời sống của vị Mục Tử Nhân Lành: Mục Tử nhân lành là “Cửa cho chiên ra vào và gặp được đồng cỏ” (Ga 10, 7. 9). Hai động từ “ra, vào” nói lên tự do của đoàn chiên, và đồng cỏ là hạnh phúc viên mãn của đoàn chiên được Mục Tử nhân lành thương yêu, chăm sóc.
Như thế, sẽ không có theo dõi, rình rập, canh me, trấn áp, khống chế, giam hãm, tù đầy, hoặc tước đoạt, lột bỏ quyền “được sống và sống dòi dào” (Ga 10,10) của chiên, vì Mục Tử Nhân Lành luôn sẵn sàng ” hy sinh mạng sống mình cho đoàn chiên” (Ga 10, 11). Và vì sẵn sàng hy sinh chính mạng sống của mình, là giá trị quý báu vượt trên tất cả các giá trị ở trần gian này, nên Mục Tử nhân lành sẽ không ngại hy sinh cho đoàn chiên bất cứ thứ gì, ở bất cứ hoàn cảnh nào, dù những thứ ấy đem lại vinh quang chói lòa, vị thế cao sang ngất ngưởng; dù những sự ấy vĩnh viễn bảo đảm uy quyền bao trùm, uy tín, ảnh hưởng trải rộng mênh mông và mối lợi khổng lồ, bao la, vô tận của mục tử.
Đức Giêsu đã không giới hạn mức độ hy sinh của Mục Tử nhân lành, nhưng muốn vị Mục Tử nhân lành phải hy sinh đến sẵn sàng “chết cho đoàn chiên”, vì đòi hỏi của tình yêu cao cả mà vị Mục Tử phải có là “chết cho người mình yêu” (x. Ga 15,13); điều kiện để trở thành Mục Tử nhân lành như Đức Giêsu, mà người được chọn phải minh chứng, đó là yêu vô cùng và đến cùng đoàn chiên được trao phó, như Đức Giêsu đã ba lần gặng hỏi Phêrô: “Này anh Simôn, con ông Gioan, anh có yêu mến Thầy không?” (Ga 21,15.16.17) trước khi trao cho ông quyền chăm sóc đoàn chiên của Ngài, vì Ngài chỉ muốn ông trở nên Mục Tử Nhân Lành trông coi đoàn chiên của Ngài bằng Tình Yêu, mà không là kẻ chăn thuê lòng dạ nham hiểm, ích kỷ, tham lam đêm ngày bầy mưu tính kế lợi dụng, thao túng, làm khổ, hãm hại chiên; chỉ muốn ông bỏ mình, vác thập giá mình và cả thập giá của đoàn chiên mà đi theo Ngài bằng đến với đoàn chiên, ở giữa đoàn chiên “không phải để đoàn chiên phục vụ mình, nhưng là để phục vụ đoàn chiên và hiến mạng sống làm giá cứu chuộc đoàn chiên được trao phó” (x. Mt 20, 28).
Vị Mục Tử nhân lành vì yêu thương ấy sẽ không giận dữ, oán hận, ăn thua, đấu đá, trả đũa, báo thù, vùi dập, triệt hạ chiên mẹ, chiên con được trao phó, dù bị tổn thương cách này cách khác, do thiếu sót, yếu đuối, ngu muội của đám chiên còn non nớt, dại khờ, nông nổi, háo thắng; vị Mục Tử nhân lành vì thương xót đoàn chiên ấy cũng sẽ dễ dàng mở lòng bao dung để bỏ qua những thiếu sót, lầm lạc, sai trái của đám chiên cần được vừa dạy bảo vừa dỗ dành hơn là hung dữ quát mắng, đanh thép trừng phạt, sắt máu loại trừ, vì sứ vụ của người được chọn làm mục tử cũng chính là sứ vụ của Đức Giêsu, vị Mục Tử nhân lành, mà ngôn sứ Êdêkien đã tuyên sấm: “Chính Ta sẽ chăn dắt chiên của Ta, chính Ta sẽ cho chúng nằm nghỉ… Con nào bị mất, Ta sẽ đi tìm; con nào đi lạc, Ta sẽ đưa về; con nào bị thương, Ta sẽ băng bó; con nào bệnh tật, Ta sẽ làm cho mạnh; con nào béo mập, khỏe mạnh, Ta sẽ canh chừng. Ta sẽ theo lẽ chính trực mà chăn dắt chúng ” (Ed 34,15-16). Đồng thời Ngài lên án những mục tử đã không yêu thương, chăm sóc đoàn chiên của Ngài, nhưng bỏ bê để “chiên biến thành mồi ngon cho mọi dã thú.. , bởi các mục tử chỉ biết lo cho mình mà không chăn dắt đoàn chiên của Ta” (Ed 34, 8-9).
Quả thực, khi mục tử không nhân lành, nghĩa là đánh mất căn tính Mục Tử là “chăn dắt chiên bằng Tình Yêu, và chăm sóc chiên với Lòng Thương Xót”, thì hậu quả sẽ bị Thiên Chúa rút lại quyền mục tử: “Đây Ta chống lại các mục tử. Ta sẽ đòi lại chiên của Ta; Ta sẽ không để chúng chăn dắt chiên của Ta nữa, và các mục tử sẽ không còn lo cho mình. Ta sẽ giải thoát các chiên của Ta khỏi miệng chúng, để chiên của Ta không còn làm mồi cho chúng nữa” (Ed 34,10).
Hậu quả không chỉ đến từ Thiên Chúa, mà còn đến từ phía chiên: vì “chiên béo tốt thì các ngươi thịt; chiên bệnh tật, các ngươi không chữa cho lành; chiên bị thương, các ngươi không băng bó; chiên đi lạc, các ngươi không đưa về; chiên bị mất, các ngươi không đi tìm. Các ngươi thống trị chúng một cách tàn bạo và hà khắc, nên chúng tán loạn, tản mác trên các ngọn núi, trên mọi đỉnh đồi” (Ed 34,3-6). Cũng vì không được lắng nghe, thấu hiểu, yêu thương, nên “chiên chạy trốn, vì chúng không nhận biết tiếng người lạ” (Ga 10,5). “Người lạ” đây chính là kẻ chăn thuê. Kẻ chăn thuê “không thiết gì đến chiên” (Ga 10, 13), “vì không phải là mục tử, và vì chiên không thuộc về anh, nên khi thấy sói đến, anh bỏ chiên mà chạy. Sói vồ lấy chiên và làm cho chiên tán loạn” (Ga 10, 12).
Qua sấm ngôn của ngôn sứ Êdêkien được chứng thực bởi Đức Giêsu trong Tin Mừng Gioan, chúng ta thấy sẽ không tránh khỏi trong hàng ngũ mục tử có những mục tử không như lòng Chúa mong ước, mà dấu chỉ để nhận diện là họ không có tình yêu, và thiếu lòng thương xót đoàn chiên là căn tính của Mục Tử đích thực.
Họ có thể là mục tử thành công trong tương quan xã hội, nhưng không đạt chuẩn Mục Tử Nhân Lành như Chúa muốn; họ có thể khôn khéo, tinh tế, tài giỏi trong quan hệ với mọi tầng lớp, thành phần để đem về nhiều mối lợi bên ngoài, nhưng lợi ích thiêng liêng là phần rỗi các linh hồn thì không, vì con tim họ cạn kiệt tình yêu, nên yếu kém trong hy sinh, và hèn nhát khi phải bỏ mình, quên mình, xóa mình để bảo vệ, bênh đỡ, gìn giữ đoàn chiên; họ có thể hy sinh, nhưng vì lòng thương xót phôi phai, mờ nhạt, nên chỉ có thể hy sinh để xây dựng danh lợi bản thân, và củng cố đế chế, ngai tòa của mình, mà không còn khả năng hy sinh, bỏ mình vì đoàn chiên, trái lại, chỉ còn biết mải mê hy sinh, bỏ đoàn chiên vì lợi ích riêng tư của mình.
Đó là lý do Đức Giêsu cảnh báo chúng ta phải biết phân định: ai là “kẻ chăn thuê”, ai là trộm cướp, ai là sói dữ đội lốt mục tử, và ai là Mục Tử đích thực như lòng Chúa mong ước, nhờ tiêu chuẩn để phân đinh là căn tính Nhân Lành, hoa trái của Tình Yêu, Lòng Thương xót đoàn chiên của trái tim Mục Tử.
Thực vậy, vì bên cạnh những kẻ chăn thuê, lẫn lộn giữa những tên trộm cướp đội lốt mục tử, có những Mục Tử đích thực như lòng Chúa mong ước như Linh Mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp (1897-1946) vừa được Giáo Hội tuyên phong Chân Phước ngày 2.7.2026 vừa qua ngay tại Tắc Xậy, nơi Ngài đã thi hành sứ vụ Mục Tử Nhân Lành và đổ máu làm chứng: Mục Tử Nhân Lành sống chết với đoàn chiên, và sẵn sàng đổ máu, “hiến mạng sống mình cho đoàn chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10,10), mà Đức Giêsu dạy chúng ta không chỉ phân định nhờ tiêu chuẩn “Nhân Lành”, qua dấu chỉ “Yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 13,34-35) mà còn cho chúng ta nguyên tắc sống đạo, nếu rơi vào hoàn cảnh phải nghe những người chăn thuê ngồi tòa giảng dạy: “Tất cả những gì họ nói, anh em hãy làm, hãy giữ, còn những việc họ làm, thì đừng có làm theo, vì họ nói mà không làm. Họ bó những gánh nặng mà chất lên vai người ta, nhưng chính họ thì không buồn động ngón tay vào. Họ làm mọi việc cốt để thiên hạ thấy.. Họ ưa ngồi cỗ nhất trong đám tiệc, chiếm hàng ghế đầu trong hội đường, ưa được người ta chào hỏi ở những nơi công cộng và được thiên hạ gọi là “ráp bi” (Mt 23,2-7).
Chúng ta phải phân định, vì không phân định, chúng ta sẽ không thấy sự thật, không nhận ra đường ngay nẻo chính, và sẽ theo họ lao mình xuống hố, vì “mù mà dắt mù, cả hai sẽ lăn cù xuống hố” (Mt 15, 14).
Phải phân định theo tiêu chuẩn Nhân Lành để biết ai là Mục Tử đích thực như lòng Chúa mong ước, nhưng không cay đắng xét đoán, và phẫn nộ lên án những người không nhân lành mà vẫn phây phây đứng trong hàng ngũ mục tử, vì những lý do sau :
1/ Vì Chúa không cho phép chúng ta xét đoán, lên án ai , vì quyền xét đoán, phân xử là của Chúa:
“Anh em hãy có lòng nhân từ như Cha anh em là Đấng nhân từ. Anh em đừng xét đoán, thì anh em sẽ không bị Thiên Chúa xét đoán. Anh em đừng lên án, thì sẽ không bị Thiên Chúa lên án” (Lc 6,36-37).
2/ Chính chúng ta cũng là những kẻ tội lỗi cần được thương xót, thứ tha:
Vì Đức Giêsu cũng sẽ hỏi chúng ta như đã hỏi các kinh sư và người Pharisêu “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi”(Ga 8,7), khi họ dẫn đến trước mặt Đức Giêsu môt phụ nữ bị bắt gặp đang ngoại tình và đề nghị Ngài cho lệnh ném đá đến chết chiếu theo luật Môsê (x. Ga 8, 2-5). Ngài c òn căn dặn chúng ta: “Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha” (Lc 6,37).
3/ Chúng ta tôn trọng và không tra tay làm hại “đấng đã được Đức Chúa xức dầu tấn phong ” (1S 24,7):
Thiên Chúa cho phép chúng ta phân định, nhưng không muốn chúng ta làm công việc xét xử, lên án, và ra lệnh thi hành án xử tội anh em của quan tòa, nhất là người ấy đã được Thiên Chúa xức dầu thánh hiến.
Sách Các Vua kể lại câu chuyện: Khi vua Saun, người đang săn lùng giết ông Đavít, nhưng không may lại rơi vào chính tay ông Đavít. Đứng trước cơ hội thanh toán nhanh và gọn vua Saun, ông Đavít đã “áy náy trong lòng sau khi cắt vạt áo khoác của vua Saun” , và kịp bình tâm cầu nguyện: “Xin Đức Chúa đừng để tôi làm điều này cho chúa thượng của tôi, đấng Đức Chúa đã xức dầu tấn phong, là tra tay hại vua, vì người là đấng Đức Chúa đã xức dầu tấn phong”. Nhờ những lời ấy, vua Đavít đã ngăn chặn người của ông, không để họ xông vào giết vua Saun ” (1 S 24,7-8).
Chúng ta cũng vây, hãy noi gương vua thánh Đavít để không tra tay làm hại những người đã được Thiên Chúa xức dầu thánh hiến, dù họ sống không xứng đáng với ơn gọi và sứ vụ được Thên Chúa trao phó.
Xin Chúa Giêsu là Mục Tử Nhân Lành ban cho Giáo Hội nhiều mục tử nhân lành như lòng Chúa ước mong.
*
Mời bạn đọc theo dõi bài viết cùng Chuỗi Suy Tư “Nhân Lành – Nhân Hậu – Nhân Ái”:
Jorathe Nắng Tím
