TMĐP- Nếu Đức Giêsu chọn Nhân Lành là căn tính của Mục Tử (x. Ga 10, 1-18), thì Ngài cũng chọn Nhân Hậu làm căn tính của cha mẹ.
Tin Mừng Luca mô tả chi tiết chân dung của người cha nhân hậu, cũng là gương mẫu sống động của người mẹ từ ái trong các gia đình, mặc dù Ngài chỉ gọi tên “người cha”, với dụng ý làm nổi bật hình ảnh Thiên Chúa là Cha “từ bi nhân hậu, giàu lòng thương xót, chậm bất bình và rất đỗi khoan dung” (Xh 34,6).
Sở dĩ Nhân Hậu phải là căn tính của cha mẹ, vì gia đình là tổ ấm yêu thương, là bến bờ bình yên, hy vọng, là nơi trú ẩn an toàn, là núi đá chở che bền vững, là trái tim chỉ biết yêu thương, là đôi tay trao ban, vỗ về, dìu dắt không bao giờ mệt mỏi …
Là tổ ấm yêu thương, vì gia đình là công trình yêu thương của cha và mẹ. Nên khi trái tim của cả hai, hoặc của một trong hai không còn khả năng rung động, chạnh lòng vì chai lì vô cảm, thì làm sao gia đình giữ được ấm áp của lửa tình yêu để mãi là tổ ấm? Là bến bờ bình yên, hy vọng, nhưng bình yên, hy vọng chỉ có khi người ta còn yêu thương. Là nơi trú ẩn an toàn, và núi đá chở che, nhưng khi cha mẹ là người tạo nên gia đình từ chối trách nhiệm và vinh dự là cột trụ của mái ấm yêu thương, thì ai sẽ giữ cho nếp nhà bền vững, và mái ấm không dột nát để che nắng tránh mưa?
Trước những khó khăn, phức tạp, nhiêu khê của gia đình, mà phần lớn phát sinh từ tương quan cha mẹ – con cái, Đức Giêsu đã cho chúng ta một chìa khóa để mở vào đời sống hanh phúc cho mọi thành phần của gia đình. Chìa khóa ấy chính là lòng nhân hậu của cha mẹ.
Cũng như Nhân Lành là chọn lựa và thái độ sống được thai nghén và không ngừng lớn lên trong tình yêu của Mục Tử dành cho đoàn chiên, cha mẹ tự nguyện chọn lòng Nhân Hậu để biểu hiện một cách sống động tình phụ tử, mẫu tử đối với con cái. Nói cách khác, khi suy nghĩ và cư xử một cách nhân hậu với con cái, cha mẹ đón nhận một cách quả cảm, với tất cả lòng quảng đai trọn vẹn tình yêu cao cả, và tuyệt vời Thiên Chúa ban cho họ, là đấng bậc sinh thành, dưỡng dục được chính Thiên Chúa mời gọi cộng tác với Ngài trong công trình Tạo Dựng vô cùng huyền nhiệm.
Đọc Tin Mừng Luca (Lc 15,11-32), chúng ta sẽ nhận ra tình yêu vô cùng huyền nhiệm, cao cả ấy, tình yêu mà Thiên Chúa muốn cha mẹ dành cho con cái của mình qua tâm tình và thái độ Nhân Hậu:
1/ Cha mẹ nhân hậu khi tôn trọng tự do vào đời của con cái:
Trong dụ ngôn người cha nhân hậu, Đức Giêsu không nêu lên lý do và động cơ đã thúc đẩy người con thứ xin cha chia gia tài, và ít ngày sau, anh “thu góp tất cả rồi trẩy đi phương xa” (Lc 15, 13).
Lý do có thể là anh muốn sống đời độc lập, tự do; động cơ có thể là ước mơ tự thân tự lập, không dựa dẫm, làm thân tầm gửi, nhưng muốn đứng trên chính đôi chân của mình, tự mình bước vào đời, tự mình bay trong trời rộng. Bên cạnh lý do và động cơ tích cực ấy cũng có thể là tâm trạng chán ngán, bực bội, bất mãn, nổi loạn vì từ lâu anh đã phải hít thở làn khí ngột ngạt, nặng nề áp lực trong gia đình, khi nhất cử nhất động đều bị cha mẹ, anh chị dòm ngó, cảnh báo, nhắc nhở, khuyên can.
Quả thực, dù lý do và động cơ tích cực hay tiêu cực, người cha nhân hậu vẫn “chia của cải cho hai con” (Lc 15,12), dù ông có quyền từ chối, bởi của cải ông có không thuộc quyền sở hữu của các con ông.
2/ Cha mẹ nhân hậu không ngăn cản đường sống của con, nhưng giúp đỡ và dõi theo từng bước con đi:
Người cha nhân hậu trong Tin Mừng thừa biết hành trình trước mặt con mình đầy những cạm bẫy, chông gai, cám dỗ. Nhưng không vì đường đời gian khó, thử thách mà giam giữ đời con trong vòng tay ngày càng yếu ớt, nhỏ bé của mình; không vì đời là bể khổ mà khóa chặt đời con trong lồng sắt của sở hữu, ích kỷ; không vì cám dỗ giăng kín mọi ngõ ngách cuộc đời, mà cấm cản con mình lên đường vào đời; cũng không vì người đời và lòng người phức tạp, khó đoán, khó lường, mà không cho con mình làm người tự do, được tự do lựa chọn và làm cuộc đời mình.
Không ngăn cản nhưng chấp nhận để con vào đời. Hơn thế nữa, người cha nhân hậu còn hỗ trợ con bằng chia cho con gia sản của ông. Hành động chia tài sản của mình cho con không là nghĩa vụ mang tính bắt buộc, vì người cha có quyền không chia cho bất cứ con nào, bởi gia sản là của ông, thuộc về ông, chưa kể ông còn đang sống. Hành động chia của ấy chỉ mang một ý nghĩa duy nhất, đó là sự giúp đỡ, hỗ trợ của cha mẹ khi con rời mái ấm gia đình để bước chân vào đời.
Gia sản được chia và được cha mẹ ban cho còn là sự hiện diện cụ thể, thực tế, cần thiết và sống động của tình yêu cha mẹ. Tinh yêu ấy luôn dõi theo từng bước chân con ở mọi nơi, mọi lúc, nhất là trên những bước đường gian truân, nguy hiểm, ở những hoàn cảnh cơ cùng, bế tắc, trong những tình huống ngặt nghèo, quẫn bách, đau thương…
Một điểm cần lưu ý nữa, đó là đừng đơn sơ nghĩ rằng người cha nhân hậu không thấy trước con mình có thể rơi vào “lối sống phóng đãng, phung phí tài sản của mình”; cũng đừng nghĩ người mẹ nhân hậu không linh cảm và không đứt ruột đứt gan vì con mình “lâm cảnh túng thiếu, phải đi ở đợ, không được ăn no, nhưng chết đói ở phương xa, vì xảy ra trong vùng một nạn đói khủng khiếp, mà tiền bạc cha mẹ cho thì đã ăn tiêu hết sạch” (x. Lc 15,13-16).
3/ Cha mẹ nhân hậu chịu đựng tất cả thiếu sót, lầm lỗi của con vì yêu thương con vô cùng và đến cùng:
Nếu cao điểm của tình yêu mục tử nhân lành là “hy sinh mạng sống mình” “cho chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10,10-11), thì đỉnh điểm tình yêu của cha mẹ nhân hậu là chịu đựng đến cùng tất cả yếu đuối, sai sót, dại dột, ngông cuồng, bất hiếu, vô ơn, xúc phạm của con chỉ vì yêu thương con vô cùng, và bằng mọi giá mưu tìm hạnh phúc cho con đến hơi thở cuối cùng.
Chiêm ngưỡng người cha nhân hậu trong Tin Mừng Luca đã được Đức Giêsu mô tả, chúng ta thấy điểm nổi bật nơi người cha ấy chính là tình yêu chịu đựng vô cùng và đến cùng.
Ông chịu đựng đứa con thứ phóng đãng, hoang đàng đến cùng vì yêu con vô cùng (x. Lc 15,13); ông chịu đựng đến cùng những năm tháng dài con bỏ cha, bỏ anh, bỏ nhà, và phung phí tiền bạc do chính ông vất vả làm ra và một đời tằn tiện; ông chịu đựng đến cùng thái độ bất mãn, bất hiếu, bất tuân, bất cần, bất trị của con, vì tình phụ tử vô cùng cao cả dành cho con .
Với quyền làm cha, ông có thể từ chối chia gia tài; có thể tuyên bố từ con, có thể xóa khỏi bộ nhớ và coi như đã chết một đứa con mất nết, phung phá, vô dụng. Nhưng vì là người cha nhân hậu, ông đã không làm thế, mà làm ngược lại những gì thiên hạ thường suy đoán và thực hiện.
Thiên hạ tưởng ông sẽ quát tháo, mắng mỏ, xua đuổi, và sai gia nhân đóng cổng không cho vào nhà đứa con hoang đàng thân tàn ma dại bất đắc dĩ phải trở về vì đói khát, khổ sở, nhưng tình cha nhân hậu bảo ông phải chịu đựng đến cùng thất bại toàn tập, cũng như bước đường cùng bi đát, nhục nhằn của con. Hàng xóm láng diềng trề môi, nguýt dài chê ông nhu nhược, hèn yếu, không bản lãnh, thiếu nghị lực, lại chẳng biết gìn giữ kỷ cương gia đình, truyền thống gia tộc danh giá của ông bà tổ tiên, khi thấy ông không một lời hạch tội, lên án, không một tiếng quở trách, la rầy đứa con hư hỏng. Cả anh con trai lớn của ông cũng không ngoại lệ, khi hờn trách cha mình vì quá yếu lòng đã đối xử không công bằng với cậu: “Cha coi, đã bao nhiêu năm trời con hầu hạ cha, và chẳng khi nào trái lệnh, thế mà chưa bao giờ cha cho lấy được một con dê con để con ăn mừng với bạn bè. Còn thằng con trai của cha đó, sau khi nuốt hết của cải của cha với bọn điếm, nay trở về, thì cha lại giết bê béo ăn mừng” (Lc 15,29-30).
Quả thực, người cha nhân hậu đã hoàn toàn làm ngược những gì người ta nghĩ, làm trái hẳn những gì người đời quen làm, bởi khi con “còn ở đàng xa, thì người cha đã trông thấy. Ông chạnh lòng thương; chạy ra ôm cổ anh ta và hôn lấy hôn để”. Không để con nói lời xin lỗi, ta tội đã đành, ông còn bảo các đầy tớ: “Mau đem áo đẹp nhất ra đây mặc cho cậu, xỏ nhẫn vào ngón tay, xỏ dép vào chân cậu, rồi đi bắt con bê đã vỗ béo làm thịt để chúng ta mở tiệc ăn mừng! Vì con ta đây đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy” (Lc 15, 20-24).
Để có thể đi trái chiều, và lội ngược dòng như thế, người cha nhân hậu đã phải trang bị một tình yêu vô cùng và một nghị lực vô hạn để có thể kiên nhẫn chịu đựng đến cùng mà không nản chí bỏ lại đứa con hư hỏng của mình; người cha nhân hậu phải kiên trì ở lại trong tình cha cao cả, với một ý chí phi thường để có thể đồng hành đến cùng với con, mà không sợ bất cứ ai, hay thế lực nào; người cha nhân hậu phải quả cảm liên lỷ chiến đấu không chỉ với chính mình, mà còn với người thân trong nhà, với người chung quanh, và cả xã hội để trung thành đến cùng ơn gọi làm cha mẹ là bảo đảm sự sống và hạnh phúc của con mình bằng yêu thương vô cùng và đến cùng con cái là món quà quý giá Thiên Chúa ban tặng.
Tóm lại, nếu “đoàn chiên được sống và sống dồi dào” vì được chăn dắt bởi mục tử nhân lành sẵn sàng hiến mạng sống mình cho đoàn chiên (x. Ga 10, 10-11), thì con cái cũng được sống hạnh phúc dưới mái ấm gia đình, nếu được sinh ra và dưỡng dục bởi cha mẹ nhân hậu sẵn lòng chịu đựng con đến cùng, vì yêu thương con vô cùng.
Chung quanh chúng ta hôm nay nhan nhản những cảnh bạo hành trong gia đình, cảnh cha mẹ đăng báo, lên mạng xã hội tuyên bố từ con, cảnh con cái lừa đảo, trấn lột, hiếp đáp, hãm hại cha mẹ già. Và hầu như các thảm cảnh trên đều chung một nguyên nhân là tình gia đình cạn kiêt, tình phụ tử, mẫu tử tàn lụi, và lòng hiếu thảo héo úa, phai nhạt.
Để làm sống lại tình yêu gia đình, lòng nhân hậu của cha mẹ, và lòng hiếu thảo của con cái, chúng ta hãy tìm về Tin Mừng để học làm cha mẹ nhân hậu, học làm con cái hiếu thảo với Đức Giêsu, Đấng đã dạy bậc cha mẹ hãy nhân hậu để có thể chịu đựng đến cùng những thiếu sót, yếu đuối, non dại, ngược ngạo, ngông cuồng, lỗi lầm, tội lụy của con cái, vì chỉ với tình yêu nhân hậu chịu đựng đến cùng, cha mẹ mới cảm hóa được con cái, nhờ thể hiện và minh chứng tình yêu vô cùng và vô điều kiện của mình dành cho chúng, như người cha nhân hậu trong Tin Mừng Luca bằng tình cha nhân hậu, và kiên nhẫn chịu đựng đến cùng, đã không chỉ cảm hóa cậu con thứ hoang đàng, mà còn đổi mới cả cậu cả tuy không bỏ cha, bỏ nhà đi hoang, phung phá, trụy lạc, nhưng cõi lòng thì chật hẹp, nhỏ mọn, ganh tỵ, ích kỷ.
Ước gì chúng ta luôn canh cánh bên lòng lời Đức Giêsu căn dặn: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ” (Lc 6, 36), bởi không nhân từ, chúng ta không thể minh chứng mình “được sinh ra, biết và thuộc về Đức Giêsu” là Thiên Chúa Tình Yêu (x. 1Ga 4,7-8); bởi không nhân hậu với tha nhân mà chúng ta thấy, chúng ta không thể yêu mến Thiên Chúa, Đấng chúng ta không thấy (x. 1Ga 4,20); bởi không nhân lành là cách biểu hiện cụ thể và sống động tình yêu dành cho mọi người, chúng ta không thể là môn đệ của Đức Giêsu, vì dấu chỉ duy nhất để “mọi người nhân biết chúng ta là môn đệ Đức Giêsu là chúng ta có lòng yêu thương nhau” (x. Ga 13,35).
Mời bạn đọc theo dõi bài viết cùng Chuỗi Suy Tư “Nhân Lành – Nhân Hậu – Nhân Ái”:
Jorathe Nắng Tím
